Polacy widzą w VoP dodatkową ochronę przelewów przed błędami i oszustwami. Wyniki badania KIR i ZBP

45 proc. użytkowników bankowości internetowej uważa, że Usługa Weryfikacji Odbiorcy, czyli Verification of Payee (VoP), może chronić przed błędami podczas zlecania przelewu. Co trzeci badany (34 proc.) deklaruje również, że rozwiązanie może przyczynić się do ograniczania oszustw finansowych związanych z celowym podaniem nieprawidłowych danych.

Szczególną przydatność mechanizmu VoP przy przelewach na większe kwoty wskazuje 28 proc. respondentów, a przy przelewach do nowych odbiorców – 20 proc. Ponad jedna piąta badanych nie ma jeszcze zdania na temat tego rozwiązania. Jedynie 5 proc. użytkowników bankowości internetowej uważa, że nowa usługa nie jest potrzebna. Jak wynika z danych zebranych w tegorocznym badaniu KIR i Związku Banków Polskich*, ocena przydatności Usługi Weryfikacji Odbiorcy pozostaje porównywalna z rokiem poprzednim.

Wdrożenie VoP to element szerszej cyfrowej transformacji usług finansowych, która ma na celu podniesienie bezpieczeństwa oraz zaufania klientów do systemu płatniczego w Polsce i całej Unii Europejskiej. Obowiązek ten obejmie polskie banki najpóźniej od lipca 2027 r.

Sprawdź, zanim wyślesz przelew

Zadaniem usługi Weryfikacji Odbiorcy jest porównanie, wprowadzonych przez nadawcę przelewu, nazwy i numeru rachunku odbiorcy, z danymi posiadacza rachunku znajdującymi się w banku odbiorcy. Weryfikacja odbywa się przed autoryzacją transakcji, dzięki czemu użytkownik może otrzymać informację o poziomie zgodności danych jeszcze przed wysłaniem pieniędzy.

Jeżeli mechanizm VoP wskaże niezgodność lub częściową zgodność danych, użytkownik może ponownie sprawdzić wprowadzone informacje. Ostrzeżenie nie oznacza automatycznego zablokowania transakcji – decyzja o jej zatwierdzeniu należy do osoby zlecającej przelew. – Wyniki tegorocznego badania pokazują, że użytkownicy bankowości internetowej cenią rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo przelewów. VoP daje dodatkowy moment na sprawdzenie danych odbiorcy przed autoryzacją transakcji, jednocześnie nie komplikując procesu realizacji płatności – mówi Grzegorz Leńkowski, Dyrektor Linii biznesowej płatności natychmiastowe w KIR.

Ochrona przed błędem doceniana niezależnie od wieku

Analiza odpowiedzi w poszczególnych grupach wiekowych pokazuje, że ochrona przed błędami podczas wprowadzania danych do przelewu jest najczęściej wskazywaną korzyścią VoP – zarówno wśród osób młodszych, jak i starszych. Wyraźniejsze różnice pojawiają się w ocenie sytuacji, w których usługa jest postrzegana jako szczególnie przydatna. Odsetek osób, wskazujących na znaczenie VoP przy realizacji przelewów na wyższe kwoty, wzrasta wraz z wiekiem – od 19 proc. w grupie osób poniżej 30. roku życia do 31 proc. wśród respondentów w wieku 60 lat i więcej. Podobną zależność obserwujemy w odniesieniu do przelewów wykonywanych do nowych odbiorców. Taką odpowiedź wskazało 12 proc. najmłodszych badanych oraz 28 proc. osób w najstarszej grupy wiekowej.

Wyniki pokazują, że niezależnie od wieku respondentów najbardziej oczekiwaną funkcją usługi pozostaje możliwość potwierdzenia, że środki trafią na rachunek właściwej osoby lub firmy.

Jak odróżnić pomyłkę od potencjalnego oszustwa?

22 proc. użytkowników bankowości internetowej nie ma jeszcze zdania na temat przydatności mechanizmu VoP. Można stąd wnioskować, jak istotne będzie jasne komunikowanie zasad działania nowej usługi oraz znaczenia informacji prezentowanych klientowi przed autoryzacją przelewu. Jednym z większych wyzwań będzie odpowiednia interpretacja przypadków tzw. częściowej zgodności danych. Ostrzeżenia o rozbieżności mogą wynikać m.in. z literówek, braku polskich znaków, stosowania skrótów czy różnych sposobów zapisu imion, nazwisk i nazw firm.

Nie każda wskazana przez VoP różnica będzie zatem równoznaczna z próbą oszustwa, a zbyt częste wyświetlanie ostrzeżeń może prowadzić do spadku czujności użytkowników i ograniczenia skuteczności takich komunikatów. – Skuteczność Usługi Weryfikacji Odbiorcy będzie zależała nie tylko od zastosowanej technologii, ale również od sposobu zaprojektowania całego procesu. Czytelna i intuicyjna komunikacja wyniku weryfikacji pozwoli użytkownikowi szybko ocenić sytuację, zrozumieć poziom ryzyka i podjąć świadomą decyzję, czy przed autoryzacją przelewu należy poprawić dane odbiorcy – dodaje Grzegorz Leńkowski.

Tworzymy wspólny standard – po polsku i dla polskiej waluty

Zgodnie z unijnym rozporządzeniem dotyczącym płatności natychmiastowych w euro, dostawcy usług płatniczych w państwach spoza strefy euro, w tym w Polsce, będą zobowiązani do wdrożenia usługi VoP najpóźniej do 9 lipca 2027 roku. Kraje strefy euro są objęte tym obowiązkiem już od 9 października 2025 roku.

KIR ma już doświadczenie we wdrażaniu VoP dla przelewów w euro. W październiku 2025 roku rozwiązanie dostarczone przez KIR uruchomił mBank Słowacja. Obecnie trwają prace nad wykorzystaniem tej funkcjonalności również w przypadku przelewów realizowanych w złotych. KIR uczestniczy w pracach sektora bankowego, których celem jest ustalenie jednolitego modelu działania usługi na polskim rynku. Wspólny standard pozwoli bowiem zapewnić klientom banków spójne doświadczenie oraz ujednolicić sposób weryfikacji odbiorcy płatności.

* Badanie ośrodka Minds&Roses, kwiecień 2026, N=1000