System rozliczeń Elixir

Elixir spełnia europejskie standardy dotyczące obsługi płatności w przestrzeni międzybankowej. Wszystkie rozliczenia oraz informacje przetwarzane przez system szyfrowane są elektronicznym podpisem Szafir. Dzięki temu uczestnicy systemu mają gwarancję bezpieczeństwa i nienaruszalności przesyłanych danych. Wymiana informacji w systemie Elixir możliwa jest niezależnie od pory dnia. Transakcje mogą być kierowane do systemu w trybie 24/7/365, a ich rozliczenie następuje w czasie jednej z trzech sesji Elixir odbywających się w ciągu dnia. Dzięki zastosowaniu modelu wielostronnego nettingu, czyli kompensaty transferów realizowanych pomiędzy bankami, system Elixir umożliwia redukcję płynności niezbędnej bankom do rozrachunku płatności nawet o 70 proc. To znacząco zmniejsza koszty kapitału i poszerza możliwości zarządzania płynnością finansową. Dla usprawnienia procesu przetwarzania zleceń oferujemy uczestnikom bezpłatną aplikację Elixir-ok, która w szczególności weryfikuje poprawność komunikatów i przygotowuje je do wysyłki do centralnej aplikacji systemu. Działa od 1994 roku.

W związku ze zmianami w Ustawie o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, sankcjonującymi mechanizm podzielonej płatności. tzw. split payment, 1 lipca 2018 r. wprowadziliśmy zmiany w sposobie funkcjonowania systemu Elixir, umożliwiające klientom banków dokonywanie płatności zgodnie z regułami split payment. Split payment to rozwiązanie którego celem jest uszczelnienie systemu podatkowego. Dotyczy wyłącznie transakcji dokonywanych pomiędzy podatnikami VAT, czyli przedsiębiorcami. Polega na możliwości zapłaty podatku VAT na specjalny, dedykowany rachunek bankowy – rachunek VAT. Zmiany wdrażające mechanizm split payment w systemie Elixir w komunikatach płatniczych, dotyczą m.in. zleceń i zwrotów uznaniowych, obciążeń i zleceń obciążeniowych oraz informacji i reklamacji uznaniowych. Do komunikatów dodany również nowy kod dokumentu źródłowego – płatność za fakturę VAT/korektę faktury VAT.

W dniu 31 marca 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem rynku finansowego oraz ochroną uczestników tego rynku (Dz.U. poz. 340), zwana dalej „ustawą nowelizującą”, zmieniająca:

• ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami, zwaną dalej „ustawą o ostateczności rozrachunku” oraz
• ustawę z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, zwaną dalej „ustawą o usługach płatniczych”.

Ustawa nowelizująca w istotnej części dotyczy regulacji związanych z prowadzeniem systemów płatności i uczestnictwem w tych systemach, umożliwiając instytucjom płatniczym oraz instytucjom pieniądza elektronicznego uczestnictwo we wszystkich systemach płatności (a nie jak w obecnym stanie prawnym, tylko w systemach, w których nie występuje ryzyko systemowe).

Dokument „Ogólne zasady i kryteria dostępu do systemów płatności KIR”, zgodnie z zapisami art. 14a ustawy o ostateczności rozrachunku, określa kryteria i warunki uczestnictwa w systemach płatności KIR, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia sprawnego i bezpiecznego funkcjonowania systemu płatności oraz ostateczności rozrachunku zleceń rozrachunku realizowanych w systemach płatności KIR.

W szczególności, zgodnie z zapisami art. 9a ustawy o usługach płatniczych, w dokumencie określono wymogi, które powinna spełniać instytucja płatnicza lub instytucja pieniądza elektronicznego ubiegająca się o uczestnictwo w systemach płatności, w których istnieje ryzyko systemowe (co do zasady wymogi te są zbieżne z wymogami, które należy spełnić ubiegając się o zezwolenie na prowadzenie działalności w charakterze instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego) oraz wskazano uprawnienie dla podmiotu prowadzącego system płatności, w którym istnieje ryzyko systemowe, do żądania od instytucji płatniczej i instytucji pieniądza elektronicznego przedstawienia opinii właściwego organu nadzorczego albo innego równoważnego dokumentu wydanego lub opracowanego na podstawie przepisów obowiązujących w macierzystym państwie członkowskim, a w przypadku krajowej instytucji płatniczej lub krajowej instytucji pieniądza elektronicznego – opinii Komisji Nadzoru Finansowego, dotyczącego spełnienia wymogów uczestnictwa.